BESLENME

Eliminasyon Diyeti Nedir? Eliminasyon Diyeti Nasıl Yapılır?

Eliminasyon diyeti son zamanlarda popüler hale gelen bir beslenme yöntemi. Eliminasyon diyeti, vücudunuzun belirli yiyeceklerle olan intoleransını veya alerjisini tespit etmek için kullanılan bir stratejidir. Yani bazı yiyecekleri geçici olarak diyetinizden çıkartarak hangi yiyeceklere karşı hassas olduğunuzu belirlemeye çalışırsınız. Bu sayede vücudunuzdaki olası inflamasyonu azaltabilir, sindirim sisteminizi dengeleyebilir, genel sağlık durumunuzu iyileştirebilirsiniz. Ancak eliminasyon diyeti herkes için uygun değildir ve profesyonel danışmanlık gerektirebilir. Unutmayın ki her bireyin vücut yapısı farklıdır, herkesin tolerans seviyesi değişiklik gösterebilir. Bu yüzden eliminasyon diyetine başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışmanız önemlidir. Hazırsanız, eliminasyon diyetinin tüm sırlarını keşfetmeye başlayalım!

25 Ekim 2023 9 dk
Eliminasyon Diyeti Nedir? Eliminasyon Diyeti Nasıl Yapılır?

Eliminasyon Diyeti Nedir?

Eliminasyon nedir?” sorusu merak edenler için şu şekilde yanıtlanabilir:

Eliminasyon diyeti belirli yiyecekleri geçici olarak veya tamamen diyetten çıkarmayı içerir. Diyet sisteminin temel amacı vücuda zararlı olduğu düşünülen veya intoleransı bulunan yiyecekleri tespit etmek, sağlıklı bir yaşam tarzına uygun beslenme planı oluşturmaktır.

Eliminasyon diyetinin temel prensibi potansiyel alerjen veya intolerans yapan yiyeceklerin bir süre boyunca diyetten çıkarılmasıdır. Bu süre genellikle 2-4 hafta arasında değişebilir. Ardından yiyecekler tek tek yeniden deneysel olarak eklenerek herhangi  reaksiyon veya semptom ortaya çıkıp çıkmadığı izlenir[1].

Diyetin en yaygın kullanım alanlarından biri gıda intoleranslarının tespit edilmesidir. Özellikle laktoz intoleransı veya gluten hassasiyeti gibi durumlar elimine edilen yiyeceğin semptomların azalmasını veya kaybolmasını sağlayabilir. Bununla birlikte eliminasyon diyeti tedavi amaçlı kullanılmaz ve sadece semptomların kontrol altına alınmasına yardımcı olur.

Eliminasyon Diyeti Nedir?

Eliminasyon diyeti uygularken dikkatli olmak önemlidir. Sağlıklı şekilde beslenmek için diğer gıda gruplarının dengeli  şekilde tüketilmesi gerekir. Ayrıca uzman diyetisyenden veya beslenme uzmanından destek almak da faydalı olabilir.

Eliminasyon diyeti bireysel ihtiyaçlarla semptomlara bağlı olarak kullanılan beslenme yaklaşımıdır. Ancak diyetin etkili ve sağlıklı sonuçlar elde etmek için profesyonel rehberlikle uygulanması son derece önemlidir.

Eliminasyon diyeti çeşitli gıda intoleranslarına veya alerjilere sahip olan bireyler için önerilen beslenme programıdır. Bu nedenle belirli yiyeceğe karşı hassasiyetiniz olduğunu düşünüyorsanız veya belirli gıdaya karşı alerjiniz olduğunu biliyorsanız eliminasyon diyetini düşünebilirsiniz.

Örneğin laktoz intoleransı olan birisi sütle süt ürünlerinden kaynaklanan sindirim sorunları yaşıyor olabilir. Bu durumda eliminasyon diyeti uygulanarak sütle süt ürünleri geçici olarak diyetten çıkarılır ve bu sayede belirtiler azalabilir veya ortadan kalkabilir.

Benzer şekilde gluten intoleransı olan kişiler de diyete başvurabilir. Gluten içeren tahıl ürünleri tüketildiğinde baş ağrısı, mide rahatsızlığı, deri problemleri gibi belirtiler yaşayabilir. Eliminasyon diyeti ile gluten içeren yiyeceklerden uzak durarak belirtilerin azalması sağlanabilir.

Eliminasyon Diyetinde Hangi Besinler Yok?

Eliminasyon diyeti belirli besinleri geçici olarak diyetten çıkarmayı amaçlayan beslenme planıdır. Diyet vücutta olası gıda intoleranslarına veya alerjilere neden olan yiyecekleri tanımlamak ve ortadan kaldırmak için kullanılır. Eliminasyon diyeti listesi için yasaklı olan besinler aşağıdaki gibidir[2]:

  • Glutensiz tahıllar: Buğday, arpa, çavdar gibi gluten içeren tahıllar elimine edilir.
  • Süt ve süt ürünleri: Laktoz intoleransı veya süt alerjisi olan kişiler sütle süt ürünlerini diyetlerinden çıkarabilir.
  • Yumurta: Yumurta alerjisi olanlar veya hassasiyeti bulunanlar yumurtayı eliminasyon diyetinde dışarıda bırakır.
  • Deniz ürünleri: Balık, karides, istiridye gibi deniz ürünleri alerjisi olan kişiler besinleri elimine edebilir.
  • Soya: Soya alerjisi olanlar soya, soya ürünlerini diyetlerinden çıkarmalıdır.
  • Fındık ve tohumlar: Ceviz, fındık, badem gibi fındık, tohumlara karşı alerjisi olanlar besinleri eliminasyon diyetine almamalıdır..
  • Şeker: Rafine şeker, tatlandırıcılarla işlenmiş gıdalardaki şekerler eliminasyon diyetinde sınırlanmalıdır.
eliminasyon diyeti yasaklı besinler

Eliminasyon diyetinde tüketilmesi serbest olan gıdalar ise mevsiminde tüketilen organik meyve ve sebzeler, yer fıstığı, soya, pirinç dışındaki diğer bakliyatların tümü, badem, fındık, ceviz gibi kavrulmamış çiğ bırakılmış kuruyemişler, kavrulmamış çekirdeklerden tohumlar, mevsiminde avlanan balık, kuzu eti, organik kümes hayvanları eti, gluten içermeyen tahılların tümü, sağlıklı yağlar, tüm baharatlar, az miktarda siyah çay, yeşil çaydır.

Eliminasyon diyeti belirli sağlık sorunlarına sahip kişiler veya gıda intoleransı olan bireyler için faydalı olabilir. Ancak diyeti uygulamadan önce mutlaka uzmana danışmak önemlidir. Uzman diyetisyen veya doktor rehberliğinde eleminasyon diyetini doğru şekilde uygulamak daha etkili sonuçlar elde etmenizi sağlar.

Örnek Eliminasyon Diyeti Menüleri

Aşağıda eliminasyon diyeti için örnek menüler bulunmaktadır. Bu menüler potansiyel olarak tetikleyici olabilecek gıdaları geçici olarak ortadan kaldırarak vücudunuzun tepkisini izlemenize yardımcı olmayı amaçlar. Unutmayın her bireyin beslenme ihtiyaçları farklı olduğundan menüler sadece birer örnektir, kişisel tercihlerinize ve ihtiyaçlarınıza göre uyarlanmalıdır.

Eliminasyon diyeti örnek menüler aşağıdaki gibidir[3]:

Eliminasyon diyeti 1. gün için hazırlanmış örnek menü:

  • Kahvaltı: Yulaf ezmesi, badem sütü, taze meyveler.
  • Ara Öğün: Havuç, salatalık dilimleri ile humus.
  • Öğle Yemeği: Izgara tavuk göğsü, brokoli, esmer pirinç.
  • Ara Öğün: Yoğurt, taze doğranmış meyveler.
  • Akşam Yemeği: Buharda pişirilmiş somon, ızgara sebzeler.
  • Ara Öğün: Fındık ya da tohum karışımı.
eliminasyon diyeti örnek menü

Örnek Menü 2:

  • Kahvaltı: Tam tahıllı ekmek üzerine avokado dilimleri, rendelenmiş hardal tohumu.
  • Ara Öğün: Yeşil elma dilimleri ile badem ezmesi.
  • Öğle Yemeği: Mercimek çorbası, yeşil salata (zeytinyağı, limon ile).
  • Ara Öğün: Smoothie (muz, ıspanak, badem sütü, chia tohumu ile).
  • Akşam Yemeği: Fırında tavuk but, biber dolması, yeşil fasulye.
  • Ara Öğün: Hindistan cevizi yoğurdu.

Örnek Menü 3:

Kahvaltı: Yoğurt üzerine yulaf ezmesi, taze meyveler.

Ara Öğün: Tam tahıllı krakerler üzerine avokado dilimleri.

Öğle Yemeği: Tavuklu salata (marul, domates, salatalık, mısır, haşlanmış tavuk göğsü ile).

Ara Öğün: Kuru kayısı, fındık karışımı.

Akşam Yemeği: Izgara levrek filetosu, brokoli, bulgur pilavı.

Ara Öğün: Smoothie (çilek, muz, badem sütü, chia tohumu ile).

eliminasyon diyeti faydaları

Menülerde dikkat etmeniz gereken nokta eliminasyon diyeti süresince potansiyel tetikleyicileri ortadan kaldırmaktır. Ancak uzun süreli eliminasyon diyeti yapmadan önce mutlaka sağlık uzmanına danışmanız önemlidir.

Eliminasyon diyeti tamamlandıktan sonra vücudunuzun tepkilerini ve toleransını takip etmek önemlidir. Diyet sürecinin sonunda yasaklanan yiyecekleri tek tek yeniden ekleyerek nasıl reaksiyon verdiğinizi gözlemleyebilirsiniz. Eğer herhangi olumsuz semptom veya rahatsızlık hissederseniz o yiyeceği tekrar diyetinizden çıkarmanız gerekebilir.

Ayrıca eliminasyon diyetinin amacı sağlıklı bağırsak florası oluşturmak, sindirim sistemini dengelemektir. Bu nedenle diyet sonrasında da beslenmenize dikkat etmeye devam etmelisiniz. Dengeli beslenme planı oluşturarak sağlıklı karbonhidratlar, proteinler, yağlar, lifli gıdaları tüketmeyi sürdürmelisiniz.

Tüm bunların yanı sıra fiziksel aktiviteyi ihmal etmemek de önemlidir. Egzersiz yapmak metabolizmayı hızlandırır, enerji seviyelerini artırır, genel olarak sağlığınızı destekler. Düzenli egzersiz rutini oluşturarak hem bedensel hem de zihinsel sağlığınızı iyileştirebilirsiniz.

Elimine edilen yiyeceklerin yerine alternatifleri bulmak da önemlidir. Böylece besleyici ve çeşitli bir diyet sürdürebilirsiniz. Yeni tarifler deneyebilir, sağlıklı atıştırmalıklar keşfedebilir, yiyecekleri farklı şekillerde pişirerek lezzetli alternatifler oluşturabilirsiniz.Tüm adımları takip ederek eliminasyon diyetinin getirdiği faydaları koruyabilir, sağlıklı yaşamınıza devam edebilirsiniz.

Eliminasyon Diyeti Ne İşe Yarar?

Eliminasyon diyeti vücutta olası gıda intoleranslarını tespit etmek ve yiyecekleri geçici bir süreliğine diyetten çıkarmak amacıyla uygulanan beslenme planıdır. Diyetin temel amacı sindirim sistemi problemlerinden kaynaklanan rahatsızlıkları azaltmak veya ortadan kaldırmaktır.

Bu diyette bazı besinler genellikle çıkarılır. Bunlar genellikle potansiyel alerjenler olarak kabul edilen süt ürünleri, gluten içeren tahıllar, soya ürünleri, deniz ürünleri gibi yiyeceklerdir. Aynı zamanda şeker ve işlenmiş gıdalar da elimine edilir.

Eliminasyon diyetinin faydalarından biri belirli besin intoleransının varlığını tespit etmektir. Böylece kişi hangi yiyeceğe tepki verdiğini öğrenebilir. Sindirim sistemi sorunlarına neden olan alerjiler veya intoleranslar eleminasyon diyeti sayesinde belirlenip kontrol altına alınabilir[4].

Diyet ayrıca kilo verme sürecine de yardımcı olabilir. Çünkü bazı insanlar belirli yiyeceklere karşı bağımlılık geliştirebilir, yiyecekleri elimine ettiğinde kilo verme süreci hızlanabilir.

eliminasyon diyeti yararları

Eliminasyon diyeti genellikle belirli gıda alerjileri veya intoleransları olan bireyler için etkili bir yöntemdir. Diyet potansiyel tetikleyici gıdaların diyetten tamamen çıkarılmasını içerir. Eliminasyon diyetine ne zaman başlamak gerektiği bireyin semptomların şiddeti ve süresine bağlı olarak değişebilir.

Eğer kişi belirli bir gıdaya karşı alerjik reaksiyonlar gösteriyorsa veya belirli gıdanın tüketilmesinin ardından sindirim sorunları yaşıyorsa eliminasyon diyeti için uygun bir aday olabilir. Bu durumda doktorunuza veya beslenme uzmanınıza danışarak eliminasyon diyeti planı oluşturmanız önerilir.

Eliminasyon diyeti genellikle 4 ile 6 hafta sürebilir. Bu süre zarfında tetikleyici olduğuna inanılan gıdalar tamamen çıkarılır, vücudun gıdalara verdiği tepkiler izlenir. Eğer semptomlar bu süre zarfında hafifler veya ortadan kaybolursa tetikleyici gıdanın doğru şekilde saptandığını gösterebilir[4].

Peki diyeti uygularken nelere dikkat edilmelidir? İşte diyeti uygularken göz önünde bulundurmanız gereken bazı hususlar:

  • Hidrasyonu ihmal etmeyin: Bol miktarda su içmek vücudunuzu temizlemek, toksinlerden arındırmak için çok önemlidir. Günde en az 2 litre su tüketmeye özen gösterin.
  • Dengeli beslenme: Eliminasyon diyeti sırasında dengeli şekilde beslenmek büyük önem taşır. Sebze, meyve, tam tahıllar, sağlıklı yağlar ve protein kaynaklarından zengin bir beslenme planı oluşturun.
  • Fazla işlenmiş gıdalardan kaçının: Eliminasyon diyetinde işlenmiş gıdaların tüketimi tamamen ortadan kaldırılmalıdır. Bu tür gıdalar genellikle katkı maddeleri, yapay şekerler içerir ve vücutta toksin birikimine neden olabilir.
  • Alkolden uzak durun: Eliminasyon diyeti sürecinde alkollü içeceklerden uzak durmak önemlidir. Alkol vücutta toksik etkilere yol açabilir ve temizlenme sürecini engelleyebilir.
  • Stresi azaltın: Stres vücutta toksin birikimine katkıda bulunabilir. Bu nedenle stresi azaltmak için yoga, meditasyon veya rahatlama teknikleri gibi aktivitelere zaman ayırın.
  • Uyku düzenine dikkat edin: Yeterli uyku almak vücudunuzun sağlıklı bir şekilde temizlenmesine yardımcı olur. Her gece en az 7-8 saat uyumaya özen gösterin.

Eliminasyon diyetini uygularken bu önemli noktalara dikkat etmek başarılı sonuç elde etmenize yardımcı olur. Ancak herhangi bir sağlık sorunu ya da özel durum varsa mutlaka uzmana danışmanız önemlidir. Eliminasyon diyeti kişiye özeldir ve herkesin denemesi gereken beslenme düzeni değildir. Ancak belirli sağlık sorunları olan kişiler için faydalı olabilir. Diyeti uygulamaya karar vermeden önce mutlaka bir uzmana danışmak önemlidir.

MAC Masters

MAC Masters

MAC Masters, 2007 yılından beri her gün artan bilgi birikimleriyle spor ve sağlıklı yaşama dair merak edilen sorulara yanıt veren eğitmen topluluğumuzun ismi. Bazen yeni başlayanlar için antrenman adımlarını, bazen de spesifik bir antrenmanın en önemli detaylarını paylaşmak için buradalar!

Tüm yazılarına göz at (191)
SAYFA BAŞINA DÖN

ÖNE ÇIKANLAR

MAC+
KULÜP VE STÜDYOLAR